TẠI SAO BỆNH NHÂN UNG THƯ NGÀY CÀNG NHIỀU VÀ TRẺ HOÁ?
Thế giới hôm nay đang phát triển với tốc độ chóng mặt. Khoa học kỹ thuật, kinh tế thương mại mang lại nhiều tiện ích cho đời sống con người. Thế nhưng, song song với những thành tựu ấy là một thực trạng đáng báo động: sự gian dối ngày càng tinh vi và phổ biến, đặc biệt trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng bày bán tràn lan trên thị trường; thực phẩm bẩn, hóa chất độc hại len lỏi vào từng bữa ăn hằng ngày. Và nạn nhân cuối cùng, không ai khác, chính là con người – là chúng ta.
Hậu quả nhãn tiền của lối sống thiếu trung thực và vô trách nhiệm ấy là căn bệnh ung thư đang gia tăng với tốc độ đáng sợ, không chỉ về số lượng mà còn về độ tuổi. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và dữ liệu GLOBOCAN mới nhất, mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 20 triệu ca ung thư mới và gần 9,7 triệu ca tử vong. Điều đáng lo ngại hơn cả là xu hướng trẻ hóa: tỷ lệ người mắc ung thư dưới 50 tuổi chiếm phần rất lớn, và dự báo đến năm 2050, số ca mắc ung thư toàn cầu có thể lên tới 35 triệu ca, trong đó nhóm dân số trẻ ngày càng gia tăng.
Tại Việt Nam, thực trạng ấy cũng không nằm ngoài vòng xoáy chung. Nước ta đang nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ mắc ung thư cao và có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Đó không còn là những con số vô hồn, nhưng là những phận người cụ thể, những gia đình đang ngày đêm đối diện với nỗi đau bệnh tật, kiệt quệ về tinh thần lẫn vật chất.
Các chuyên gia y tế đã chỉ ra bốn nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.
- Trước hết là lối sống và dinh dưỡng thiếu lành mạnh: lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên xào, thức ăn nhanh; sử dụng rượu bia, thuốc lá một cách vô độ.
- Thứ hai là môi trường sống bị ô nhiễm nghiêm trọng: nguồn nước, không khí, đất đai bị đầu độc bởi rác thải công nghiệp và hóa chất.
- Thứ ba là áp lực và căng thẳng kéo dài trong công việc và cuộc sống, khiến con người rơi vào trạng thái stress mạn tính.
- Và cuối cùng là sự thiếu hụt kiến thức y khoa, thiếu ý thức phòng bệnh, tầm soát sớm và chăm sóc sức khỏe đúng cách.
Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn, tất cả những nguyên nhân ấy đều quy về một gốc rễ chung: sự xuống cấp của đạo đức con người. Vì lợi nhuận, không ít người sẵn sàng đánh đổi sức khỏe và mạng sống của đồng loại; vì ích kỷ, con người tàn phá môi trường, khai thác thiên nhiên vô tội vạ; vì vô cảm, chúng ta thờ ơ trước những cảnh báo về sức khỏe cộng đồng. Khi chân lý bị bóp méo, lương tâm bị che mờ, thì bệnh tật trở thành “tiếng kêu” của thân xác và của cả xã hội.
Trong thông điệp Laudato Si’, Đức Thánh Cha Phanxicô đã tha thiết mời gọi nhân loại: “Hãy chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta.” Bởi môi trường bị tàn phá cũng chính là con người đang tự hủy hoại mình. Bảo vệ môi sinh không chỉ là vấn đề khoa học hay chính sách, mà trước hết là một đòi hỏi luân lý và trách nhiệm đạo đức.
Bài suy tư này xin được xem như một lời cảnh tỉnh: hãy sống trung thực hơn trong sản xuất và kinh doanh; hãy tiêu dùng có trách nhiệm; hãy chọn cho mình một lối sống lành mạnh, tiết độ; hãy quan tâm đến sức khỏe của bản thân và cộng đồng; và trên hết, hãy tôn trọng sự sống – quà tặng vô giá Thiên Chúa trao ban.
Khi mỗi người biết sống có đạo đức, biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân, biết yêu thương con người và thiên nhiên, thì không chỉ bệnh tật được đẩy lùi, mà xã hội cũng sẽ trở nên nhân văn và đáng sống hơn. Chữa lành thế giới không bắt đầu từ bệnh viện, mà bắt đầu từ sự hoán cải của lương tâm con người.
Ngày 22. 01. 2026
Suy tư cảm nhận và chia sẻ
Anthony Nguyễn Chân Hồng. OH