CHÚA NHẬT II THƯỜNG NIÊN – NĂM A
Bổn Phận Giới Thiệu Chúa
Trong đời sống con người, sự giới thiệu giữ một vai trò thiết yếu trong việc thiết lập và củng cố các mối tương quan. Nhờ lời giới thiệu, con người có thể vượt qua sự xa lạ ban đầu để bước vào mối tương quan tin tưởng, từ đó hình thành cộng đồng và xã hội. Dưới ánh sáng đức tin, nhu cầu ấy không chỉ dừng lại ở bình diện nhân sinh, nhưng còn mở ra một chiều kích sâu xa hơn, đó là nhu cầu được giới thiệu với chính Thiên Chúa và được dẫn vào một mối tương quan sống động với Người. Chính trong mối tương quan ấy, con người tìm thấy căn tính, ý nghĩa và cùng đích của đời mình. Vì thế, việc giới thiệu Chúa không chỉ là một hành vi đạo đức, nhưng còn là một bổn phận phát xuất từ chính đời sống đức tin.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít Ki-tô hữu sẵn sàng giới thiệu những giá trị trần thế, nhưng lại tỏ ra do dự khi giới thiệu về Chúa. Nghịch lý này phần nào phản ánh một đức tin chưa thực sự được nội tâm hóa và chưa trở thành động lực sống. Công đồng Va-ti-ca-nô II đã nhấn mạnh cách rõ ràng rằng đức tin Ki-tô giáo không thể bị giam hãm trong lãnh vực riêng tư, nhưng luôn mang chiều kích công khai và truyền giáo, bởi “Hội Thánh, theo bản tính, là truyền giáo” (AG 2). Do đó, việc giới thiệu Chúa không còn là một chọn lựa tùy ý, nhưng là bổn phận gắn liền với căn tính của người Ki-tô hữu, như hệ quả tất yếu của việc gặp gỡ Đức Ki-tô.
Trong bối cảnh ấy, phụng vụ Chúa Nhật II Mùa Thường Niên trình bày thánh Gio-an Tẩy Giả như một mẫu gương sáng ngời trong việc chu toàn bổn phận giới thiệu Chúa. Khi đang ở đỉnh cao uy tín và được dân chúng kính trọng, Gio-an đã không quy hướng sự chú ý của đám đông về bản thân mình. Trái lại, ông chuyển hướng mọi ánh nhìn ấy về một Đấng khác, với lời công bố mang tính quyết định trong lịch sử cứu độ: “Đây là Chiên Thiên Chúa, đây là Đấng xóa tội trần gian” (Ga 1,29). Đức Thánh Cha Phan-xi-cô nhận định rằng Gio-an Tẩy Giả là hình ảnh của người môn đệ đích thực, “người không chiếm chỗ của Chúa, nhưng giúp người khác gặp được Chúa” (Bài giảng ngày 19.01.2014). Như thế, nơi Gio-an, việc giới thiệu Chúa không phải là một hành động phụ thuộc hay thứ yếu, nhưng là bổn phận cốt lõi gắn liền với sứ mạng ngôn sứ.
Để giới thiệu một ai đó cách thuyết phục, người ta không chỉ dừng lại ở việc nêu tên, nhưng còn cần làm nổi bật giá trị cốt lõi và căn tính sâu xa của người ấy. Gio-an Tẩy Giả đã giới thiệu Đức Giê-su không bằng gia thế hay học vấn, nhưng bằng chính căn tính cứu độ của Người. Khi gọi Đức Giê-su là “Chiên Thiên Chúa”, Gio-an đã sử dụng một tước hiệu mang chiều kích hy tế rất quen thuộc đối với người Do Thái. Trong ký ức tôn giáo của dân Ít-ra-en, hình ảnh con chiên gắn liền với biến cố Vượt Qua, khi máu chiên bôi trên cửa nhà đã cứu con cái Ít-ra-en khỏi án chết tại Ai Cập và mở ra con đường tự do (x. Xh 12,1-13; 12,21-27). Hình ảnh ấy cũng gợi lại nghi thức trong ngày Lễ Đền Tội, khi vị thượng tế đặt tay trên đầu con chiên để trút tội lỗi của toàn dân lên nó, rồi sát tế con chiên như lễ vật hòa giải (x. Lv 16,7-10; 16,20-22).
Trong ánh sáng đó, khi tuyên xưng Đức Giê-su là “Chiên Thiên Chúa”, Gio-an Tẩy Giả khẳng định rằng Đức Giê-su không đến để thống trị bằng quyền lực chính trị, nhưng đến trong dáng vẻ hiền lành của Con Chiên chịu sát tế. Người là Đấng duy nhất có khả năng “xóa tội”, nghĩa là không chỉ che đậy hay tạm thời bỏ qua tội lỗi, nhưng là tẩy sạch tận căn tội lỗi của con người, để giao hòa con người với Thiên Chúa và với nhau.
Bên cạnh đó, Gio-an Tẩy Giả còn giới thiệu Đức Giê-su là “Con Thiên Chúa”, Đấng ban Chúa Thánh Thần. Nếu tước hiệu “Chiên Thiên Chúa” nhấn mạnh đến cái chết cứu độ của Người, thì tước hiệu “Con Thiên Chúa” mặc khải thần tính và quyền năng của Người. Gio-an thú nhận một cách khiêm tốn rằng: “Tôi đã không biết Ngài” (Ga 1,31). Thật vậy, dù có mối liên hệ huyết thống, Gio-an chỉ thực sự “biết” Đức Giê-su khi ông thấy Thánh Thần ngự xuống trên Người. Cái “biết” này không phải là hiểu biết tự nhiên, nhưng là nhận ra căn tính thần linh nơi một con người cụ thể.
Chính vì là Con Thiên Chúa, Đức Giê-su có quyền năng “làm phép rửa trong Chúa Thánh Thần” (x. Ga 1,33). Nếu phép rửa của Gio-an bằng nước chỉ là dấu chỉ bên ngoài của sự sám hối, thì phép rửa của Đức Giê-su ban Thánh Thần để biến đổi con người từ tận bên trong, biến trái tim chai đá thành trái tim bằng thịt, và làm cho con người có khả năng yêu thương như chính Thiên Chúa yêu thương. Như vậy, lời giới thiệu của Gio-an Tẩy Giả đã phác họa một Đức Giê-su vừa rất gần gũi, vì Người gánh lấy tội lỗi của nhân loại, lại vừa rất cao cả, vì Người là Con Thiên Chúa hằng sống.
Lời giới thiệu ấy không phải là một phát minh mới mẻ, nhưng là điểm hội tụ của toàn bộ lịch sử cứu độ. Giữa Bài đọc I, Bài đọc II và Tin Mừng, chúng ta nhận ra một dòng chảy xuyên suốt được nối kết qua hình ảnh người “Tôi Tớ”. Ngôn sứ I-sai-a loan báo về một Người Tôi Tớ được Thiên Chúa tuyển chọn và huấn luyện từ trong lòng mẹ, Đấng không sống cho chính mình nhưng hoàn toàn quy hướng về thánh ý của Đấng sai phái, và được đặt làm “ánh sáng muôn dân” để ơn cứu độ của Thiên Chúa lan tỏa khắp địa cầu (x. Is 49,6).
Đức Giê-su Ki-tô chính là Người Tôi Tớ hoàn hảo ấy. Người không đến để được phục vụ, nhưng để phục vụ và hiến dâng mạng sống làm giá chuộc muôn người. Người là Ánh Sáng thật chiếu soi thế gian, đúng như lời Gio-an Tẩy Giả đã giới thiệu, và ánh sáng ấy không bao giờ tắt.
Dòng chảy sứ mạng ấy tiếp tục nơi thánh Phao-lô. Trong thư gửi tín hữu Cô-rin-tô, ngài xác định căn tính của mình là người “được kêu gọi làm Tông đồ” (1 Cr 1,1), đồng thời khẳng định rằng toàn thể cộng đoàn tín hữu đều được “kêu gọi nên thánh” (x. 1 Cr 1,2). Nên thánh không hệ tại ở những việc phi thường, nhưng ở chỗ thuộc trọn về Đức Giê-su Ki-tô và để cho Người thánh hóa đời sống hằng ngày, trở nên con người phục vụ chứ không phải được phục vụ. Khi đó, mỗi tín hữu trở thành người tôi tớ tiếp nối sứ mạng của I-sai-a và Phao-lô, và trở thành chứng nhân giới thiệu Đức Ki-tô cho thế giới.
Nhìn lại toàn bộ lịch sử cứu độ, chúng ta nhận ra một lộ trình rõ ràng từ lời tiên báo của các ngôn sứ, qua lời giới thiệu của Gio-an Tẩy Giả, cho đến sứ mạng của Hội Thánh hôm nay. Mỗi Ki-tô hữu không phải là người tin Chúa cách ngẫu nhiên, nhưng là người thừa kế một gia sản thiêng liêng. Khi lãnh nhận Bí tích Rửa tội, mỗi người được xức dầu để trở thành tôi tớ và ánh sáng cho trần gian. Vì thế, việc giới thiệu Chúa không chỉ là một lời mời gọi, nhưng là bổn phận chung của mọi người đã mang danh Ki-tô hữu. Nếu người Ki-tô hữu im lặng, dòng chảy ánh sáng ấy sẽ bị nghẽn lại ngay trong chính môi trường sống của mình.
Chính trong bối cảnh ấy, sứ mạng của Gio-an Tẩy Giả được trao phó cách cụ thể cho mỗi Ki-tô hữu hôm nay. Trong một thế giới tuy phát triển về khoa học kỹ thuật nhưng con người lại dễ rơi vào cô độc, mất phương hướng và khao khát ơn cứu độ hơn bao giờ hết, họ đang cần những “Gio-an Tẩy Giả” bằng xương bằng thịt, là chính chúng ta, để chỉ cho họ thấy đâu là niềm hy vọng và đâu là Đấng mang lại ý nghĩa cho cuộc đời. Cách cụ thể và thuyết phục nhất để giới thiệu Chúa hôm nay không hệ tại ở những lời nói trau chuốt, nhưng ở chính đời sống của người Ki-tô hữu. Khi người Ki-tô hữu sống khiêm nhường, biết đặt Thiên Chúa ở trung tâm chứ không quy chiếu mọi sự về bản thân mình, thì chính thái độ ấy đã âm thầm nói lên rằng Thiên Chúa là nguồn mạch của sự sống và tình yêu.
Cùng với đó, lối sống bao dung và tha thứ của người Ki-tô hữu trở thành một dấu chỉ đầy sức thuyết phục giữa một thế giới còn nhiều chia rẽ và hận thù. Một lời nói dịu dàng thay cho nóng nảy, một cử chỉ nhẫn nại thay cho đối đầu, hay một thái độ cảm thông trước lỗi lầm của người khác đều làm cho dung mạo của Đức Ki-tô hiền lành và xót thương trở nên hữu hình giữa đời sống thường ngày. Đức Giê-su không được giới thiệu bằng những khái niệm trừu tượng, nhưng bằng chính cách người môn đệ của Người sống và ứng xử trong gia đình, nơi cộng đoàn và trong các mối tương quan xã hội.
Sau cùng, lời giới thiệu về Đức Ki-tô chỉ thực sự có sức nặng khi được nâng đỡ bởi một kinh nghiệm đức tin cá nhân. Người Ki-tô hữu chỉ có thể chu toàn bổn phận giới thiệu Chúa cách xác tín khi chính họ đã gặp gỡ Người trong Lời Chúa, trong các Bí tích, nhất là trong Bí tích Thánh Thể, cũng như trong những biến cố vui buồn của cuộc đời.
Lạy Chúa, qua gương thánh Gio-an Tẩy Giả, chúng con được nhắc nhớ rằng mỗi Ki-tô hữu đều được sai đi để giới thiệu Đức Giê-su Ki-tô, Chiên Thiên Chúa và là nguồn ơn cứu độ cho trần gian. Xin cho chúng con, nhờ được nuôi dưỡng bởi Lời Chúa và các Bí tích, nhất là Bí tích Thánh Thể, biết đem Chúa đến cho người khác bằng chính đời sống khiêm nhường, yêu thương và phục vụ. Xin cho chúng con, trong mọi môi trường sống, trở thành những chứng nhân sống động, để qua chúng con, nhiều người nhận ra Chúa đang hiện diện và hoạt động giữa thế giới hôm nay. Amen.
Lm. Anthony Trung Thành
Nguồn: https://giaophanhatinh.com/