CHÚA NHẬT 26 THƯỜNG NIÊN - NĂM A
ĐỨC TIN KHÔNG ĐƯỢC ĐO BẰNG LỜI NÓI, NHƯNG BẰNG CUỘC SỐNG
Anthony Nguyễn Chân Hồng. OH
Kính thưa cộng đoàn,
Trong cuộc sống, chúng ta thường có thói quen phân chia con người thành hai loại: người tốt và người xấu. Và thông thường, chúng ta đánh giá một người qua những gì mình nhìn thấy bên ngoài: người này ăn nói dễ thương, đạo đức, hiền lành thì cho là người tốt; người kia nóng nảy, quá khứ nhiều lỗi lầm, đời sống không tốt thì cho là người xấu. Nhưng có một điều rất đáng suy nghĩ: cái nhìn của con người thường chỉ nhìn thấy bên ngoài, còn Thiên Chúa nhìn thấy tận đáy lòng.
Người xưa có câu: “Bề ngoài thớt thớt nói cười, Trong lòng nham hiểm giết người không dao.” Hay chúng ta vẫn thường nói: “Khẩu Phật, tâm xà.” Ngược lại, có những người bên ngoài tưởng như chẳng có gì đáng quý, thậm chí bị xã hội coi thường, nhưng bên trong lại có một tâm hồn chân thành, biết yêu thương và biết sám hối. Sách Samuel nói một câu rất sâu sắc: “Con người nhìn mặt, còn Đức Chúa nhìn lòng” (1 Sm 16,7). Vì thế, chỉ có Thiên Chúa mới biết chính xác một con người thật sự là thế nào. Và Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta đến trước một câu hỏi rất đơn sơ nhưng cũng rất quan trọng: Trong hai người con, ai mới thật sự là người con tốt?
1. Người con thứ nhất: nói “không” nhưng sau đó lại làm
Người cha đến bảo người con thứ nhất: “Này con, hôm nay con hãy đi làm vườn nho.” Người con trả lời rất thẳng thắn: “Con không muốn!” Nghe câu trả lời ấy, có lẽ chúng ta sẽ nghĩ ngay: “Đứa con này thật bất hiếu! Cha bảo đi làm mà lại dám từ chối.” Nhưng câu chuyện chưa kết thúc ở đó. Tin Mừng nói: “Nhưng sau đó, nó hối hận và đi.” Điều quan trọng không nằm ở câu nói ban đầu, mà nằm ở sự thay đổi sau đó. Nó đã nhận ra mình sai. Nó đã biết hối hận. Nó đã đứng dậy. Và nó đi làm theo ý cha. Đây mới chính là điều Thiên Chúa mong muốn nơi con người: không phải là một người chưa bao giờ sai, nhưng là một người biết nhận ra mình sai và can đảm trở về.
Có những người trong quá khứ đã từng sống xa Chúa, từng phạm nhiều lỗi lầm, từng có một cuộc đời không tốt đẹp. Nhưng rồi một ngày, họ gặp Chúa, nghe Lời Chúa, nhận ra tình thương của Ngài và bắt đầu thay đổi. Họ đã nói “không” trong quá khứ, nhưng hôm nay lại biết nói “xin vâng” bằng chính cuộc đời mình. Đó là hình ảnh của những người thu thuế, những người tội lỗi mà Đức Giêsu gặp gỡ. Con người nhìn họ và nói: “Đó là người tội lỗi.” Nhưng Đức Giêsu nhìn họ và nói: “Hãy trở về.” Và nhiều người trong số họ đã thực sự trở về.
2. Người con thứ hai: nói “vâng” nhưng lại không làm
Người cha cũng đến với người con thứ hai và nói: “Con hãy đi làm vườn nho.” Nó trả lời: “Thưa cha, con đi!” Một câu trả lời thật đẹp! Không phản đối. Không cãi lại. Không trì hoãn. Nghe qua, đây mới đúng là một người con ngoan. Nhưng rồi Tin Mừng nói: “Nó lại không đi.” Vấn đề của người con thứ hai là: Miệng nói “vâng”, nhưng cuộc đời lại nói “không”. Đây chính là một căn bệnh rất nguy hiểm trong đời sống đức tin. Chúng ta có thể nói rất nhiều về Chúa, nhưng chưa chắc đã sống theo Lời Chúa.
Chúng ta có thể đọc rất nhiều kinh, nhưng chưa chắc đã biết tha thứ. Chúng ta có thể tham dự Thánh lễ, nhưng chưa chắc đã biết yêu thương người bên cạnh. Chúng ta có thể mang danh là người Công giáo, nhưng nếu trong gia đình vẫn đầy giận dữ, ganh ghét, chia rẽ, nói xấu và không tha thứ, thì phải chăng miệng chúng ta đang nói “vâng” với Chúa, nhưng cuộc sống lại đang nói “không”? Đó chính là điều Đức Giêsu cảnh báo. Thiên Chúa không chỉ nghe lời chúng ta nói. Ngài nhìn vào việc chúng ta làm.
3. Đức tin không được đo bằng lời nói, nhưng bằng cuộc sống
Khi Đức Giêsu hỏi: “Trong hai người con đó, ai đã làm theo ý người cha?” Những người nghe đã trả lời: “Người con thứ nhất.” Câu trả lời ấy hoàn toàn chính xác. Bởi vì người con thứ nhất tuy ban đầu nói “không”, nhưng cuối cùng lại làm theo ý cha. Qua đó, Đức Giêsu muốn đánh thức những người đang tự hào về đời sống đạo của mình nhưng lại không thực sự sống điều Thiên Chúa muốn. Có một sự nguy hiểm rất lớn trong đời sống đạo: Chúng ta dễ bằng lòng với hình thức mà quên mất điều cốt lõi. Chúng ta có thể quan tâm mình đọc kinh đủ chưa, đi lễ đủ chưa, giữ luật đủ chưa... Nhưng Đức Giêsu lại hỏi: “Con có yêu thương không?” “Con có tha thứ không?” “Con có biết thương người nghèo không?” “Con có biết phục vụ người đau khổ không?” “Con có sống sự thật không?” “Con có thực sự thay đổi đời sống không?” Đó mới là điều Thiên Chúa muốn.
4. Điều đáng mừng: con người có thể thay đổi
Một điểm rất đẹp trong Lời Chúa hôm nay là: Quá khứ không quyết định hoàn toàn tương lai của một con người. Người xấu có thể trở thành người tốt. Người tội lỗi có thể trở thành người thánh thiện. Một người đã từng xa Chúa có thể trở về với Chúa. Tiên tri Êdêkien nói rất rõ: “Nếu kẻ gian ác từ bỏ đường gian ác nó đã đi, thực thi công bình chính trực, nó sẽ được sống.” (Ed 18,27) Đây chính là niềm hy vọng của chúng ta. Nếu hôm nay tôi đang sống trong tội lỗi, tôi vẫn có thể bắt đầu lại.
Nếu hôm nay tôi đang xa Chúa, tôi vẫn có thể trở về. Nếu hôm nay gia đình tôi đang có những bất hòa, tôi vẫn có thể là người bắt đầu nói lời xin lỗi và tha thứ. Nếu hôm nay tôi đã nhiều lần thất bại, tôi vẫn có thể đứng lên. Bởi vì Thiên Chúa không nhìn chúng ta chỉ bằng quá khứ. Thiên Chúa nhìn vào sự trở về của chúng ta. Hãy nhớ đến Matthêu, Giakêu, Maria Mađalêna, người phụ nữ ngoại tình, người trộm lành... Họ đều có một quá khứ. Nhưng họ không để quá khứ trở thành nhà tù giam giữ cuộc đời mình. Họ đã đứng lên và trở về với Chúa.
5. Nhưng cũng có một nguy hiểm khác: người tốt có thể sa ngã
Lời Chúa cũng cảnh báo chúng ta một điều rất nghiêm túc: Đừng nghĩ rằng hôm nay mình tốt thì ngày mai chắc chắn mình vẫn tốt. Người đang đứng vững hôm nay vẫn có thể ngã ngày mai. hánh Phaolô cảnh báo: “Ai tưởng mình đang đứng vững, thì hãy coi chừng kẻo ngã.” (1 Cr 10,12) Có những người khởi đầu rất tốt nhưng vì chủ quan, kiêu ngạo, ham tiền, ham danh, ham quyền lực, những cám dỗ của thế gian... rồi dần dần xa Chúa. Vì thế, mỗi ngày chúng ta cần tự hỏi: “Tôi có còn sống trong ân nghĩa Chúa không?” “Tôi có còn yêu Chúa như trước không?” “Tôi có còn biết thương người khác không?” “Tôi có đang trở nên tốt hơn hay đang trở nên lạnh lùng hơn?” Đời sống Kitô hữu không phải là một lần nói “xin vâng”, mà là một lời “xin vâng” được lặp lại mỗi ngày.
6. Đừng sống đạo theo kiểu người ta sao “tui zậy”
Có một tình trạng khác còn nguy hiểm hơn: đó là không tốt hẳn, nhưng cũng không xấu hẳn; không chống Chúa, nhưng cũng chẳng thật sự sống cho Chúa. Đó là thái độ sống đạo “hâm hẩm”. Sách Khải Huyền cảnh báo: “Ngươi chẳng lạnh mà cũng chẳng nóng... vì ngươi hâm hẩm, chẳng nóng chẳng lạnh, nên Ta sắp mửa ngươi ra khỏi miệng Ta.” (Kh 3,15-16)Một người Kitô hữu không thể chỉ sống đạo khi thuận tiện. Không thể: Khi cần thì tìm đến Chúa; Khi gặp đau khổ thì cầu nguyện; Nhưng khi cuộc sống bình an lại quên Chúa. Không thể: Miệng nói yêu Chúa, nhưng trong lòng đầy oán hận. Không thể: Đi lễ mỗi Chúa nhật, nhưng về nhà lại làm cho vợ/chồng, con cái đau khổ. Không thể: Rước Chúa vào lòng, nhưng lại không thể tha thứ cho một người anh em. Chúa không muốn chúng ta chỉ là những người “có đạo”. Chúa muốn chúng ta là những người “sống đạo”.
7. Vậy hôm nay tôi là người con nào trong dụ ngôn?
Kính thưa cộng đoàn, Có lẽ câu hỏi quan trọng nhất của bài Tin Mừng hôm nay không phải là: “Ai tốt? Ai xấu?” Mà là: “Tôi là người con nào?” Tôi có giống người con thứ nhất không? Có những lúc tôi đã nói “không” với Chúa, nhưng rồi biết sám hối, biết thay đổi và trở về? Hay tôi giống người con thứ hai? Miệng nói “xin vâng”, nhưng cuộc sống lại không thực hiện điều Chúa muốn? Có khi nào tôi nói: “Con yêu Chúa” nhưng lại không yêu người anh em? Có khi nào tôi nói: “Lạy Chúa, con xin vâng” nhưng khi Chúa mời gọi tôi tha thứ, phục vụ, hy sinh, tôi lại tìm cách tránh né? Đây là điều mỗi người chúng ta cần suy nghĩ.
8. Ba lời mời gọi cho mỗi người
Nếu hôm nay tôi đang sống tốt, hãy tạ ơn Chúa và tiếp tục trung thành. Đừng kiêu ngạo. Đừng nghĩ rằng mình không thể ngã. Hãy cầu nguyện, lãnh nhận các Bí tích, sống bác ái và luôn tỉnh thức. Nếu hôm nay tôi đang sống trong tội lỗi, đừng tuyệt vọng. Hãy trở về. Hãy can đảm nhìn nhận lỗi lầm, thống hối, lãnh nhận Bí tích Hòa giải và bắt đầu lại. Đối với Thiên Chúa, không bao giờ quá muộn để trở về. Nếu hôm nay tôi đang sống đạo hời hợt, lưng chừng, hãy thức tỉnh. Đừng bằng lòng với một đời sống “có vẻ đạo đức”. Chúa muốn chúng ta yêu Ngài bằng cả trái tim và yêu thương anh chị em bằng những việc làm cụ thể.
KẾT
Kính thưa cộng đoàn,
Một ngày kia, khi đứng trước mặt Thiên Chúa, chúng ta sẽ không thể nói: “Lạy Chúa, con đã nói rất nhiều về Chúa.” Điều Chúa muốn biết là: “Con đã sống thế nào?” Chúng ta cũng không thể nói: “Lạy Chúa, con đã từng tốt.” Điều quan trọng là: “Hôm nay con có còn thuộc về Chúa không?” Và cũng không ai có thể nói: “Con đã từng là người tội lỗi, nên con không thể trở về. Bởi vì Thiên Chúa luôn mở rộng vòng tay chờ đợi người con trở về. Vì thế, mỗi ngày chúng ta hãy cố gắng biến lời nói thành việc làm, biến đức tin thành đời sống, biến lời “xin vâng” thành những hành động yêu thương cụ thể. Đừng chỉ nói “Lạy Chúa, con yêu Chúa”, nhưng hãy sống để người khác có thể nhận ra tình yêu của Chúa nơi chúng ta. Đừng chỉ nói: “Con xin vâng.” Nhưng hãy để cả cuộc đời chúng ta trở thành một lời:
“XIN VÂNG” VỚI THIÊN CHÚA. Xin Chúa cho mỗi người chúng ta biết khiêm tốn nhìn lại chính mình, nhận ra những thiếu sót, những giả hình, những lời nói chưa đi đôi với việc làm; đồng thời biết can đảm sám hối, thay đổi và trở về. Để cuối cùng, điều Thiên Chúa nhìn thấy nơi chúng ta không phải là vẻ đẹp bên ngoài, không phải những lời chúng ta nói, nhưng là một trái tim biết yêu Chúa, yêu người và một cuộc đời thực sự sống theo ý Ngài. Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con đừng chỉ là những người nói “xin vâng” bằng môi miệng, nhưng biết nói “xin vâng” bằng chính cuộc đời. Xin cho chúng con biết nhận ra những sai lỗi của mình, khiêm tốn sám hối, can đảm trở về và mỗi ngày trở nên người con tốt lành hơn trước mặt Chúa. Amen.
Tu viện Thánh Giuse
Ngày 26.09.2026