GIOAN THIÊN CHÚA VỊ THÁNH CỦA LÒNG SÁM HỐI
(Suy tư Mùa chay - 2026)
1. Mùa chay sám hối trở về với Chúa
Hàng năm khi Mùa Chay bắt đầu với nghi thức xức tro, Giáo Hội mời gọi mỗi người tín hữu bước vào hành trình hoán cải. Tro bụi được đặt trên đầu nhắc nhở con người về thân phận mong manh: “Hãy nhớ mình là bụi tro và sẽ trở về bụi tro”. Nhưng lời mời gọi sâu xa hơn chính là: hãy sám hối và trở về với Thiên Chúa. Qua lời của tiên tri:“Nhưng ngay cả lúc này sấm ngôn của Đức Chúa hãy hết lòng trở về với Ta, hãy ăn chay, khóc lóc và thống thiết than van. Hãy xé lòng chứ đừng xé áo.” (Ge 2,12-13)
Sám hối không chỉ là cử chỉ bên ngoài, nhưng là sự biến đổi từ tận sâu thẳm tâm hồn. Đó là lúc con người nhìn lại cuộc đời mình, nhận ra những yếu đuối, tội lỗi và khiêm tốn trở về trong vòng tay yêu thương của Thiên Chúa. Trong bầu khí thiêng liêng của Mùa Chay, Giáo Hội cũng hướng lòng chúng ta về gương sáng của Thánh Gioan Thiên Chúa, vị tổ phụ của Dòng Bệnh Viện, người đã bắt đầu con đường nên thánh bằng một cuộc sám hối sâu xa.
2. Gioan Thiên Chúa vị thánh của lòng sám hối
Có thể nói cuộc đời của Thánh Gioan Thiên Chúa là một hành trình tìm kiếm Thiên Chúa. Ngài đã trải qua nhiều thăng trầm: rời quê hương, sống đời lính tráng, làm nhiều ngành nghề khác nhau và cũng có những lúc lạc hướng. Nhưng Thiên Chúa luôn âm thầm dẫn dắt cuộc đời ngài. Ngày 20 tháng 1 năm 1539, lễ kính Thánh Sebastian, khi đó ngài đã tròn 43 tuổi, Gioan đến nghe bài giảng của Thánh Gioan Avila tại Granada. Những lời giảng đầy sức mạnh đã đánh động sâu xa tâm hồn Gioan và làm bừng lên trong lòng ngài khát vọng hoán cải. Như lời Thánh Vịnh:“Lạy Thiên Chúa, xin tạo cho con một tấm lòng trong trắng, đổi mới tinh thần cho con nên chung thủy.” (Tv 51,12) Từ giây phút đó, Gioan Thiên Chúa bắt đầu một cuộc đời hoàn toàn mới, cuộc đời của lòng sám hối và yêu thương.
3. Sức mạnh của Lời Chúa và ơn biến đổi
Có thể nói bài giảng của Thánh Gioan Avila ngày hôm ấy đã trở thành bước ngoặt trong cuộc đời Gioan Thiên Chúa. Lời Chúa được loan báo với lòng nhiệt thành có sức mạnh lay động tâm hồn và biến đổi cuộc đời con người. Kinh Thánh nói:“Lời Thiên Chúa là lời sống động, hữu hiệu và sắc bén hơn mọi gươm hai lưỡi.” (Dt 4,12)
Gioan Thiên Chúa đã để cho Lời Chúa chạm đến thâm sâu vào trái tim của mình. Ngài không chỉ nghe bằng tai, nhưng nghe bằng cả tâm hồn. Nhờ đó, hạt giống Lời Chúa đã nảy mầm và sinh hoa trái trong cuộc đời ngài.
4. Sự “điên rồ” vì Tin Mừng
Sau khi nghe bài giảng, Gioan Thiên Chúa đã xúc động mạnh mẽ, công khai thú nhận tội lỗi và kêu xin lòng thương xót Chúa. Nhiều người cho rằng ngài đã mất trí và đưa ngài vào bệnh viện tâm thần. Nhưng đó là “sự điên rồ vì Tin Mừng” sự điên rồ của tình yêu dành cho Thiên Chúa. Thánh Phaolô nói:“Cái điên rồ của Thiên Chúa còn hơn cái khôn ngoan của loài người.” (1 Cr 1,25) Đối với Gioan Thiên Chúa, điều quan trọng nhất không phải là danh dự hay sự đánh giá của người đời, nhưng là được hoán cải và thuộc trọn về Thiên Chúa.
5. Sám hối là buông bỏ tất cả
Sám hối không chỉ là hối tiếc về những lỗi lầm quá khứ, nhưng còn là buông bỏ lối sống cũ. Gioan Thiên Chúa đã từ bỏ mọi tham vọng cá nhân để bắt đầu một cuộc sống hoàn toàn mới. Chúa Giêsu mời gọi: “Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình hằng ngày mà theo.” (Lc 9,23) Gioan Thiên Chúa đã sống lời mời gọi ấy một cách triệt để. Ngài chọn đời sống nghèo khó, dành trọn cuộc đời để phục vụ người nghèo và người bệnh.
6. Sám hối là hạ mình sống khiêm tốn
Sám hối đích thực luôn gắn liền với sự khiêm nhường. Gioan Thiên Chúa luôn ý thức mình là một tội nhân được Chúa thương xót. Tin Mừng nhắc nhở:“Ai hạ mình xuống sẽ được nâng lên.” (Lc 14,11) Chính sự khiêm nhường đã giúp ngài sống gần gũi với những người đau khổ nhất. Ngài chăm sóc bệnh nhân với tất cả tình yêu và sự tôn trọng, coi họ như chính Chúa Kitô.
7. Anh hùng bác ái khởi đi từ lòng sám hối
Từ kinh nghiệm hoán cải sâu xa, Gioan Thiên Chúa đã bắt đầu chăm sóc người bệnh tại Granada. Ngài đi khắp nơi xin của bố thí để giúp đỡ những người nghèo khổ và bệnh tật. Chúa Giêsu nói:“Mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta.” (Mt 25,40) Từ một con người sám hối, Gioan Thiên Chúa đã trở thành anh hùng của lòng bác ái. Lòng sám hối đã mở ra nơi ngài một trái tim tràn đầy tình yêu đối với tha nhân.
Kết luận
Mùa Chay, Giáo Hội mời gọi chúng ta sống ba phương thế thiêng liêng: cầu nguyện – ăn chay – bác ái. Chúa Giêsu dạy:“Khi cầu nguyện… khi ăn chay… khi làm việc bác ái… Cha của anh em, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả công cho anh em.” (Mt 6,1-18) Nhìn vào gương Thánh Gioan Thiên Chúa, chúng ta nhận ra rằng sám hối không phải là buồn bã hay thất vọng, nhưng là khởi đầu của một cuộc đời mới. Hoa trái của sám hối chính là lòng bác ái.
Ước gì trong Mùa Chay năm nay sẽ giúp mỗi người chúng ta biết mở lòng đón nhận Lời Chúa, can đảm hoán cải và sống yêu thương hơn. Nhân ngày Giáo Hội mừng kính Thánh Gioan Thiên Chúa (8/3), xin ngài cầu bầu cùng Chúa cho chúng ta biết noi gương ngài sống tinh thần sám hối chân thành, để trở nên chứng nhân của tình yêu và lòng thương xót Chúa giữa thế giới hôm nay. Lạy Thánh Gioan Thiên Chúa, xin cầu cho chúng con. Amen.
Ngày 5. 3. 2026
Suy tư tâm tình Mùa Chay
Anthony Nguyễn Chân Hồng. OH